Wonen aan de Groesbeekseweg: geschiedenis, kazerne en buurt | Nijmegen-Oost
Ontdek de geschiedenis van de Groesbeekseweg, de kazerne en de buurt in Nijmegen-Oost. Lees over wonen, groen en restaurants rondom Groesbeekseweg 188.
De Groesbeekseweg door de eeuwen heen
De Groesbeekseweg verbindt Nijmegen al eeuwen met het landschap richting Groesbeek. In 1731 kreeg de weg laanbeplanting; het oudste gedeelte stond daardoor lange tijd bekend als de Groesbeekschelaan. Het stadse gedeelte heette tot 1904 Groesbeekschestraat. Tegenwoordig begint de weg net ten zuiden van het Keizer Karelplein, als zijweg van de Sint Annastraat, en vormt hij het eerste deel van de provinciale weg N842.
Na de sloop van de Nijmeegse vestingwerken aan het einde van de negentiende eeuw kreeg de stad ruimte om te groeien. Aan het begin van de weg lieten welgestelde Nijmegenaren statige herenhuizen bouwen, vooral tussen 1895 en 1910. Wie verder richting Groesbeek gaat, ziet hoe dat straatbeeld overgaat in woningen uit de jaren twintig en dertig. Die opeenvolging van bouwperioden geeft de Groesbeekseweg zijn herkenbare karakter.
Plan voor vier Heerenhuizen
Bijna honderd jaar geleden sprak de bouwtekening uit 1929 van een ‘Plan voor vier Heerenhuizen aan de Groesbeeksche weg en Verlengde Archipelstraat te Nijmegen’. De oude schrijfwijze Groesbeeksche weg en de verwijzing naar de Verlengde Archipelstraat herinneren aan een tijd waarin dit deel van Nijmegen-Oost nog volop in aanleg was.
Groesbeekseweg 188 hoort bij die latere bouwgolf. Het herenhuis werd in 1929 gebouwd, in de periode waarin Nijmegen-Oost zich verder richting Groesbeek uitbreidde. Inmiddels is het pand volledig gerenoveerd tot vier appartementen, met behoud van zijn karakter. Zo krijgt een vertrouwd onderdeel van de straat een nieuw hoofdstuk: eigentijds wonen in een huis met geschiedenis.
Waar het plan spreekt over vier herenhuizen, gaat het aanbod aan Groesbeekseweg 188 vandaag over vier appartementen in plaats van vier huizen.
Tegenover het pand ligt het voormalige LIMOS-terrein. Op het toen nog landelijke Molenveld verrezen in 1905 en 1906 twee vrijwel identieke kazernes in neorenaissancestijl. De Krayenhoffkazerne opende in 1905. Architect Arie Vogelenzang tekende het ontwerp en de Nijmeegse aannemers Thunissen en Kropman verzorgden de bouw.
De ongeveer 130 meter lange voorgevel aan de Groesbeekseweg maakt nog altijd indruk. Het hogere middendeel telt drie bouwlagen en is, net als de hoekpaviljoens, voorzien van trapgevels. Een gebeeldhouwde leeuw bekroont een van de centrale trapgevels. Het is een gevel waar je tijdens een wandeling telkens nieuwe details aan ontdekt.
In 1948 nam de luchtmacht de kazernes in gebruik. Vanaf 1953 werden hier luchtmachtsoldaten opgeleid; in 1961 kreeg de school de naam LIMOS: Luchtmacht Instructie en Militaire Opleidingen School. In de jaren negentig verdween deze opleidingsfunctie. Defensie droeg het terrein in 1995 over aan de gemeente Nijmegen. De landelijke opschorting van de opkomstplicht volgde in 1997.
Het voorheen afgesloten kazerneterrein veranderde in een toegankelijk stadslandgoed. Monumentale gevels, het smeedijzeren hekwerk en de wachthuisjes bleven behouden, terwijl rond 2000 de woonbuurt Limos ontstond. De kazernegebouwen zijn rijksmonumenten. Voor bewoners van de Groesbeekseweg is dat een bijzonder decor: aan de overkant ligt beschermd erfgoed, waarvan het historische karakter bij ontwikkelingen moet worden meegewogen. Die bescherming is waardevol, maar vormt geen garantie dat er op of rond het terrein nooit meer wordt gebouwd.
Voorzieningen en bereikbaarheid
De Radboud Universiteit en het Radboudumc liggen op ongeveer tien minuten fietsen, met station Heyendaal nog iets dichterbij. Voor wie op de campus of in het ziekenhuis werkt of studeert is dat dagelijks te doen zonder auto. Het centrum van Nijmegen en het hoofdstation bereik je in een kwartier op de fiets.
Dagelijkse boodschappen doe je aan de Daalseweg en de Tooropstraat, op loopafstand. Voor de deur ligt het Limos-terrein, een groen stadslandgoed in plaats van een dichtgebouwd bouwblok, en via de Groesbeekseweg zit je binnen tien minuten in het bos en de heuvels richting Groesbeek en Berg en Dal.
Restaurants in en rond de buurt
De genoemde waarderingen zijn aangeleverde indicaties op een schaal van 5: beoordelingen via Google. Ze worden niet live bijgewerkt en kunnen veranderen. Bekijk de eigen website van een zaak voor het actuele aanbod en de openingstijden.
Hier zit je midden in de geschiedenis: In de Kazerne is gevestigd in de voormalige Krayenhoffkazerne zelf. Het ruime terras op het vroegere exercitieterrein maakt dit een bijzondere plek om iets te eten of te drinken.
Google-beoordeling (indicatief, niet live geverifieerd): 4,1
Praktisch om de hoek ligt Restaurant Groenewoud. De verzorgde keuken en de menu’s maken het een fijne bestemming voor een avond waarop je rustig wilt tafelen, zonder ver van huis te gaan.
Google-beoordeling (indicatief, niet live geverifieerd): 4,4
Buurtcafé Adriaan is een kleinschalige plek voor koffie, gebak en lunch. Een laagdrempelige tussenstop tijdens een rondje door de wijk, of een adres om even met iemand bij te praten.
Google-beoordeling (indicatief, niet live geverifieerd): 4,9
Bij Café Eten en Drinken hoort de ontspannen sfeer van een informele bistro. Een buurtadres voor wie graag aanschuift voor een maaltijd of een drankje zonder er een formele avond van te maken.
Google-beoordeling (indicatief, niet live geverifieerd): 4,3
Glaswerk is een buurtrestaurant met een terras, aan de Hobbemastraat. Je kunt er de dag buiten afsluiten of binnen de tijd nemen voor het eten: een van de adressen die Nijmegen-Oost levendig maken.
Google-beoordeling (indicatief, niet live geverifieerd): 4,5
Voor een Spaanse invulling van de avond kun je naar Bodega Zarzuela aan de Daalseweg. Een ander accent in het aanbod van de buurt, goed te combineren met een wandeling door Nijmegen-Oost.
Google-beoordeling (indicatief, niet live geverifieerd): 4,3
Bij Billy’s Specialty Coffee draait het om koffie. De koffiebar aan de Daalseweg is een adres voor een bewuste koffiepauze tijdens het winkelen of onderweg richting het centrum.
Google-beoordeling (indicatief, niet live geverifieerd): 4,8
Bistrobar Berlin combineert een bistrosfeer met verrassingsmenu’s. Een plek om je culinair te laten verrassen, aan het deel van de Daalseweg dat dichter bij de binnenstad ligt.
Google-beoordeling (indicatief, niet live geverifieerd): 4,4